Formy pracy OREW – PSONI Kielce

PROGRAM PRACY OŚRODKA REHABILITACYJNO-EDUKACYJNO-WYCHOWAWCZEGO W KIELCACH UL. CHĘCIŃSKA 23

Ośrodek przeznaczony jest dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, znacznym i głębokim z dysfunkcją narządu ruchu.
Wykaz schorzeń dzieci z niepełnosprawnością intelektualną z dysfunkcją narządów ruchu objętych programem kompleksowej rehabilitacji, edukacji i rewalidacji na terenie OREW:
1. mózgowe porażenie dziecięce- niedowład spastyczny z przewagą kończyn dolnych, jedno, dwu, trzy, czterokończynowe
  - postać lekka
  - umiarkowana
  - ciężka
2. mózgowe porażenie dziecięce – niedowład połowiczy kurczowy spastyczny z przewagą kończyn górnych:
  - obustronny
  - jednostronny
  - jednokończynowy
3. mózgowe porażenie dziecięce- postać mieszana
4. mózgowe porażenie dziecięce- postać móżdżkowa i pozapiramidowa
5. mózgowe porażenie dziecięce – postać wiotka
6. wodogłowie
7. niepełnosprawność intelektualna
  - umiarkowana
  - znaczna
  - głęboka
8. Zespół Downa
9. płaskostopie i inne wady kończyn dolnych
10. Zespół Beckwitha Wiedermana
11. Zespół „ Kociego Krzyku”
12. globalne opóźnienie psychoruchowe
13. wady wrodzone rdzenia kręgowego, przepukliny mózgowo-rdzeniowe, przepukliny oponowo-rdzeniowe
14. nadpobudliwość psychoruchowa
15. zespoły zaburzeń zachowania
16. choroba Reynaulda
17. skrzywienie kręgosłupa (I, II, III)
18. wady i deformacje kostne klatki piersiowej
19. dystrofie mięśniowe
20. rdzeniowe zaniki mięsni
21. schorzenia wynikające z urazów czaszki
22. schorzenia wynikające z urazów rdzenia kręgowego
23. schorzenia wynikające z urazów nerwów obwodowych
24. stany po operacjach guzów mózgu i rdzenia kręgowego
25. stany po operacjach kości
26. dysplazje stawów biodrowych
27. dysfunkcje wynikające z przewlekłych zaburzeń metabolicznych
28. dysfunkcje wynikające ze schorzeń pozapiramidowych
29. inne schorzenia będące następstwem uszkodzeń mózgu, opóźnionego rozwoju psychofizycznego
Cel główny: kompleksowa, wielodyscyplinarna rehabilitacyjno-terapeutyczno-edukacyjno-rewalidacyjna pomoc niesiona przez nauczycieli-terapeutów i specjalistów oraz całodzienna opieka świadczona w odpowiednich warunkach i dostosowana do potrzeb psychofizycznych wychowanków.
Poniższe cele zostały szczegółowo rozwinięte w Dydaktycznym, Wychowawczym, i Profilaktycznym Programie OREW.
Dobór celów szczegółowych do zadań i metod pracy realizowanych w OREW

Cele szczegółowe	Zadania	Metody i techniki pracy
Poprawa rozwoju psychoruchowego dziecka	– wielodyscyplinarne kompleksowe działania diagnostyczne dokonane przez zespół terapeutyczny – ujednolicenie testów diagnostycznych i dopasowanie narzędzi diagnostycznych do możliwości psychofizycznych wychowanków – opracowanie indywidualnych programów terapeutycznych – wczesne wspomaganie rozwoju oraz wczesna interwencja terapeutyczna dzieci od 3 do 7 roku życia – prowadzenie zajęć edukacyjno-terapeutycznych dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym – prowadzenie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębokim – nauka somatognozji – wyrabianie orientacji przestrzennej	– metoda stymulacji polisensorycznej według pór roku – metoda Dobrego Startu – kinezjologia edukacyjna P. Dennisona – metoda Affolter – metoda ruchu rozwijającego W. Sherbourne – zabawy paluszkowe wg M. Bogdanowicz – metoda Knillów
Rozwijanie kompetencji społecznych	– rozwijanie dojrzałości społecznej – wyrabianie sprawności w samoobsłudze – wyrabianie umiejętności współpracy z innymi ludźmi – nauka pełnienia ról społecznych – pomoc w odnalezieniu się w warunkach integracji	– socjoterapia – hipoterapia – dogoterapia – elementy dramy – metoda opowieści ruchowej J. C. Thulin
Poprawa ogólnego stanu zdrowia oraz wyrabianie umiejętności funkcjonowania w życiu codziennym	– objęcie podopiecznych rehabilitacją leczniczą i opieką zdrowotną – w szczególnych przypadkach zapobieganie pogarszaniu się stanu zdrowia – nauczanie zachowań prozdrowotnych (przyjmowanie prawidłowej pozycji ciała, dbałość o higienę osobistą, racjonalne odżywianie) – wdrażanie do uczestnictwa w zajęciach rekreacyjnych i sportowych – dostosowanie działań opiekuńczych do potrzeb dzieci z wieloraką niepełnosprawnością (nauka i pomoc w przemieszczaniu się, podczas czynności fizjologicznych, spożywania pokarmów, ubierania i rozbierania się, ochrona przed niebezpieczeństwami) – obniżanie napięcia, stresu i emocji rodzin będących efektem trudnej sytuacji życiowej spowodowanej chorobą dziecka – zapewnienie transportu	– kinezyterapia – fizjoterapia: * metoda NDT-Bobath, * metoda PNF * integracja sensoryczna, * nauczanie kierowane – fizykoterapia – hydroterapia – hipoterapia
Rozwijanie kompetencji komunikacyjnej	– rozwijanie werbalnych i alternatywnych form komunikowania się	– psychostymulacyjna metoda rozwoju mowy i myślenia – systemowa terapia językowa – metoda J. Cieszyńskiej – metoda Dobrego Startu – metoda 18 struktur wyrazowych – piktogramy – Makaton – praca z wykorzystaniem komunikatorów
Wdrażanie dzieci do zainteresowania otaczającym światem	– tworzenie warunków do rozbudzania kontaktów z kulturą, udział w rekreacji (w tym w turystyce i sporcie)	– biblioterapia – arteterapia – drama – metoda ośrodków pracy
Usprawnianie procesu myślenia	– wyrabianie wrażliwości i sprawności w zakresie zmysłów oraz ich zintegrowanego funkcjonowania – usprawnianie wielozmysłowe – stymulacja czucia – wyrabianie koordynacji wzrokowo-słuchowo-czuciowo-ruchowej	– metoda rozwijania percepcji wzrokowej wg Frostig – metoda J. Cieszyńskiej – integracja sensoryczna – metody zabawowe – zabawy i ćwiczenia z elementami muzyki
Rozwijanie indywidualnych zainteresowań i uzdolnień, umożliwienie samorealizacji w tych dziedzinach	– rozwijanie ekspresji twórczej – usprawnianie grafomotoryczne i manualne – uwrażliwianie słuchowe i melodyczne – prowadzenie terapii zajęciowej	– metoda rozwijania umiejętności grafomotorycznych wg Tymichowej – metoda malowania dziesięcioma palcami – techniki plastyczne – arteterapia – muzykoterapia
Rozwój umiejętności współżycia w grupie	– prowadzenie sesji socjoterapeutycznych	– rozmowa kierowana – socjoterapia – metody relaksacyjne
Pomoc dziecku w stawaniu się członkiem społeczności lokalnej	– wdrażanie podopiecznych i ich rodzin do uczestnictwa w imprezach lokalnych – współpraca z różnymi instytucjami i służbami spoza OREW np. z władzami, policjantem, księdzem, innymi szkołami, poradnią psychologiczno-pedagogiczną, innymi ośrodkami rehabilitacyjno-edukacyjnymi	– spotkania z ciekawymi ludźmi – turnusy rehabilitacyjne
Poprawa rozumienia i zaspokajania przez rodzinę potrzeb rozwojowych, psychicznych i społecznych dziecka	– organizowanie warsztatów i poradnictwa psychopedagogicznego oraz rehabilitacyjnego dla rodzin – uzyskiwanie od rodziców informacji o upodobaniach oraz preferowanych przez dziecko formach aktywności – dostarczanie rodzicom niezbędnej wiedzy o dziecku oraz uwrażliwienie ich na potrzeby i możliwości dziecka – włączenie rodziców w proces diagnozy funkcjonalnej (tworzenie IPET-ów) -wspólne ustalanie z rodzicami kierunku działań realizowanych w ośrodku i w domu – wprowadzenie comiesięcznych „dni otwartych” dla rodziców i opiekunów osób niepełnosprawnych – wspieranie psychiczne oraz poradnictwo życiowe dla osób niepełnosprawnych intelektualnie i ich rodzin	– wywiad kliniczny – rozmowa kierowana – wykład – warsztat – pogadanka – instruktaż
Kształtowanie korzystnych postaw społecznych wobec osób niepełnosprawnych w środowisku lokalnym	– popularyzowanie potencjalnych możliwości i prawa do godnego życia osób z upośledzeniem umysłowym poprzez organizowanie wystaw, uczestnictwo dzieci w imprezach wewnętrznych i zewnętrznych	– happening – pokazy – wystawy – uczestnictwo w Dniu Godności Osób Niepełnosprawnych

Formy pracy: zbiorowa (podział na grupy edukacyjno-terapeutyczne oraz zespoły wychowawczo-rewalidacyjne) oraz indywidualna.
Powyższe cele (zaprezentowane w punkcie 4) są szczegółowo realizowane przez Zespół Terapeutyczny OREW, w skład którego wchodzą wychowawcy, nauczyciele- terapeuci, lekarz neurolog, lekarz rehabilitacji, psycholog, logopeda, pedagog oraz terapeuta zajęciowy. Na podstawie wczesnej wielospecjalistycznej diagnozy i orzeczenia z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej oraz we współpracy z rodzicami opracowany jest roczny indywidualny program pracy z wychowankiem (IPET) dostosowany do jego możliwości i potrzeb. Zespół terapeutyczny dokonuje ewaluacji i modyfikacji programów raz na kwartał, ponawia diagnozę funkcjonalną, ocenia efekty prowadzonej terapii i dynamikę zmian w rozwoju psychofizycznym i społecznym dziecka. Indywidualny program rehabilitacyjno-terapeutyczny składa się z programu rehabilitacji, terapii pedagogicznej, terapii logopedycznej oraz terapii psychologicznej.
Zarys programu rehabilitacji i fizjoterapii w OREW
1. Cel główny: poprawa motoryki dużej i małej
2. Metody: NDT- Bobath, PNF, nauczanie kierowane
3. Program rehabilitacji obejmuje:
  - Kinezyterapia miejscowa
    - ćwiczenia bierne
    - ćwiczenia czynno-bierne i wspomagane
    - ćwiczenia czynne: kształtujące poszczególne sprawności, postawę ciała, rozluźniające, czynności życia codziennego
    - ćwiczenia czynne w obciążeniu
    - ćwiczenia czynne z oporem
    - ćwiczenia izometryczne
    - wyciągi
    - ćwiczenia oddechowe
    - ćwiczenia specjalne
    - pionizacja i nauka poruszania się
  - Kinezyterapia ogólna- ćwiczenia ogólnosprawniające
    - zabiegi z zakresu fizykoterapii
  - Światłolecznictwo
    - laseroterapia
    - leczenie z użyciem światła spolaryzowanego
    - promieniowanie podczerwone
  - Elektrolecznictwo
    - galwanizacja
    - jonoforeza
    - prądy diadynamiczne
    - elektrostymulacja
    - prądy interferencyjne
  - Magnetoterapia
  - Ciepłolecznictwo- termo żele
  - hydroterapia
    - Masaż podwodny
    - Masaż wirowy
  - masaż
    - Klasyczny częściowy i całkowity
    - Wibracyjny
  - hipoterapia
    Jako jedna z form rehabilitacji wieloprofilowej. Uniwersalność tej metody polega na jednoczesnym oddziaływaniu ruchowym, sensorycznym, psychicznym i społecznym poprzez:
    - Kodowanie w mózgu prawidłowego wzorca ruchu miednicy podczas chodu
    - Normalizację napięcia mięśniowego
    - Doskonalenie równowagi, koordynacji, orientacji w przestrzeni, rozwijanie schematu własnego ciała, budowanie poczucia rytmu
    - Stymulację i normalizację czucia powierzchniowego
    - Zmniejszenie zaburzeń emocjonalnych
    - Rozwijanie pozytywnych kontaktów społecznych
      Do hipoterapii dziecko kwalifikowane jest przez lekarza neurologa i lekarza rehabilitacji.

Zarys programu terapii pedagogicznej w OREW

Cel główny: stworzenie możliwości wszechstronnego rozwoju psychomotorycznego dziecka z wykorzystaniem jego potencjalnych zdolności

Sfery objęte działaniami terapeutycznymi:

sfera emocjonalno-społeczna
sfera poznawcza

sfera ruchowa
Realizacja celów szczegółowych powiązaniu z rozwijanymi umiejętnościami u dziecka

Cele szczegółowe	Rozwijane umiejętności- dziecko samodzielnie lub pomocą:
Kształtowanie i doskonalenie czynności samoobsługowych	– spożywa posiłki – zachowuje bezpieczeństwo podczas spożywania posiłków – posługuje się łyżką – myje ręce i twarz – ubiera się i rozbiera – dobiera odzież do warunków pogodowych – sygnalizuje potrzeby fizjologiczne
Wdrażanie do nawiązywania kontaktów społeczno-emocjonalnych	– rozpoznaje, identyfikuje wybrane emocje – nawiązuje kontakt z drugą osobą
Pobudzanie i rozwijanie zmysłów	– odznacza się wrażliwością zmysłową
Rozwijanie percepcji i pamięci wzrokowej	– porównuje przedmioty – grupuje przedmioty – spostrzega globalnie – liczy na konkretach
Rozwijanie percepcji, pamięci słuchowej i koordynacji słuchowo-ruchowej	– rozróżnia dźwięki ze swojego otoczenia – dłużej koncentruje się na sygnałach słuchowych
Kształtowanie orientacji przestrzennej	– podejmuje próby kontroli nad własnymi ruchami – rozumie pojęcia przestrzenne
Wspomaganie i rozwijanie motoryki dużej i małej	– rozpoznaje elementy własnego ciała – jest bardziej sprawny ruchowo – jest bardziej rozluźniony – manipuluje przedmiotami – ma sprawniejsze ręce
Rozwój mowy i myślenia	– komunikuje się w sposób werbalny lub pozawerbalny – nazywa przedmioty z najbliższego otoczenia – wykazuje umiejętność prostego wnioskowania – wypowiada się w sposób spontaniczny

Metody i techniki:
- metoda stymulacji polisensorycznej według pór roku
- programy aktywności Knillów
- Ruch Rozwijający w. Sherbourne
- metoda Dobrego Startu
- kinezjologia edukacyjna
- metoda malowania dziesięcioma palcami
- techniki plastyczne
- techniki relaksacyjne
- inne metody oparte na słowie, obserwacji i praktycznym działaniu
Etapy pracy:
- diagnostyczna obserwacja dziecka
- zapoznanie się z dokumentacją medyczną
- rozmowa z rodzicem na temat zachowań dziecka
- określenie celów terapii
- zaplanowanie i wdrożenie terapii
- weryfikacja i ewaluacja celów terapeutycznych
- udział w sporządzaniu IPETów
- tworzenie miesięcznych, półrocznych i rocznych rozkładów materiałów w ramach realizacji działań edukacyjnowychowawczych oraz rewalidacyjnych

Zarys programu terapii logopedycznej w OREW

Cel główny: rozwijanie kompetencji komunikacyjnej w zakresie komunikacji werbalnej i alternatywnej, wychowanie językowe

Sfery objęte działaniami terapeutycznymi:

sfera społeczno-emocjonalna
sfera poznawcza

sfera motoryczna (usprawnianie motoryki małej)
Realizacja celów szczegółowych w powiązaniu z potencjalnymi umiejętnościami dziecka

Cele szczegółowe	Potencjalne umiejętności dziecka. Dziecko:
Przywracanie mowy, która się nie wykształciła	– rozumie znaczenie przedmiotów i zjawisk ze swojego otoczenia – komunikuje się gestem i mimiką – poddaje się biernym i czynnym ćwiczeniom artykulacyjnym – podejmuje próby samodzielnej komunikacji
Wyrównywanie opóźnień mowy	– podejmuje komunikację spontaniczną – poddaje się ćwiczeniom artykulacyjnym – poszerza swój słownik czynny i bierny
Likwidowanie przyczyn i skutków pierwotnych oraz wtórnych , do których zalicza się zarówno pedagogiczne, jak i psychologiczne podłoże zaburzeń mowy	– ma lepszą koordynację wzrokowo-ruchowo – słuchową – dokonuje klasyfikacji przedmiotów na materiale tematycznym -wyodrębnia elementy wspólne i różnicujące na ilustracjach – słuchowo rozróżnia znaczenia wyrazów o podobnym brzmieniu – ma lepszą pamięć mechaniczną, symultaniczną i sekwencyjną – porządkuje świat od strony lewej do prawej ( w zapisie)
Nauka komunikacji pozawerbalnej	– posługuje się gestami i mimiką podczas wydawania komunikatu – posługuje się komunikatorami – pokazuje wyuczone piktogramy – stosuje wyuczone gesty Makatona
Wyrabianie sprawności językowej, budowanie kompetencji językowej	– swobodnie uczestniczy w rozmowie – inicjuje i kończy kontakt interpersonalny – opisuje ilustrację – opowiada historię na dowolny temat – powtarza zasłyszane zdanie lub frazę z odpowiednią intonacją – wypowiada się wyrazami lub zdaniami – czyta lub podejmuje takie próby – pisze lub podejmuje takie próby – liczy na konkretach
Usprawnianie toru oddechowego	– potrafi więcej wyrazów wypowiedzieć na wydechu – podejmuje próby wydłużania swoich wypowiedzi – recytuje wiersze
Dbałość o wyrazistość mowy	– ma sprawniejszy aparat artykulacyjny (motorykę ust i języka) – połyka ślinę podczas mówienia i jedzenia – zamyka i otwiera usta stosownie do sytuacji społecznej i komunikacyjnej (mniej ślini się) – sprawniej je – właściwie odtwarza brzmienie wywoływanych głosek (najpierw w izolacji, potem sylabach, wyrazach i zdaniach)
Rozwijanie kompetencji społecznej	– inicjuje, podtrzymuje i kończy kontakt – używa zwrotów grzecznościowych – wyraża w sposób werbalny swoje emocje

Metody i techniki:
- systemowa terapia językowa
- psychostymulacyjna metoda rozwoju mowy i myślenia
- ćwiczenia artykulacyjne
- ćwiczenia oddechowofonacyjne
- uwrażliwianie słuchowe
- nauka czytania „Kocham czytać” J. Cieszyńskiej
- metoda 18 struktur wyrazowych
- piktogramy
- Makaton
- komunikatory
- ćwiczenia grafomotoryczne wg Tymichowej
- program rozwoju percepcji wzrokowej wg Frostig
- masaże logopedyczne
Etapy pracy:
- wywiad z rodzicami
- zapoznanie się z dokumentacją dziecka
- przeprowadzenie diagnozy logopedycznej
- sformułowanie celów terapii
- realizacja programu terapeutycznego
- ewaluacja efektów terapii
- omawianie wyników badań i pracy z rodzicami –instruktaż
- udzielanie wskazówek wychowawcom do ćwiczeń w zakresie korekcji mowy
- kierowanie dzieci na badania foniatryczne i ortodontyczne, audiologiczne

Zarys programu terapii psychologicznej w OREW

Cel główny: poprawa funkcjonowania dziecka w zakresie sfery percepcyjno-motorycznej oraz emocjonalno-społecznej. Dostarczanie podopiecznemu doświadczeń dostosowanych do jego możliwości i potrzeb rozwojowych

Realizacja celów szczegółowych w powiązaniu z potencjalnymi umiejętnościami dziecka

Cele szczegółowe	Umiejętności Dziecko:
Rozwijanie koncentracji	– słucha poleceń – wydłuża czas pracy podczas wykonywania ćwiczeń – spokojnie wysłuchuje czytaną bajkę, opowiadanie – spokojnie maluje, rysuje, lepi
Rozwijanie funkcji percepcyjno-motorycznych	– dokonuje klasyfikacji przedmiotów – dokonuje uogólnień i różnicuje elementy zbioru – dokonuje analizy i syntezy na materiale tematycznym – buduje wieże z klocków – dobiera elementy i figury do kształtu – podejmuje ćwiczenia grafomotoryczne – zamalowuje kontury obrazków – podejmuje próby posługiwania się nożyczkami – ma wypracowany właściwy chwyt do manipulowania przedmiotami
Prowokowanie dziecka do podjęcia własnej aktywności	– rozpoznaje smaki – rozpoznaje kolory – doświadcza istnienia własnego ciała – nawiązuje i kończy kontakt – inicjuje zabawę
Rozwijanie umiejętności wyrażania własnych emocji	– panuje nad negatywnymi przejawami emocji – swobodnie wyraża pozytywne uczucia – chętniej poddaje się ćwiczeniom i terapiom
Rozwijanie empatii	– gestem lub słowem okazuje pozytywne uczucia – niesie pomoc innym dzieciom
Bogacenie zasobu słownictwa	– bierze udział w zabawach spontanicznych i kierowanych – słucha bajek
Nauka komunikacji werbalnej i niewerbalnej	– wykorzystuje gesty Makatona – stosuje piktogramy – posługuje się komunikatorami

Metody i techniki:
- stymulacja polisensoryczna kształcenie umiejętności rozpoznawania smaków i zapachów
- stymulacja systemu dotykowego
- doskonalenie czucia głębokiego dłoni, różnicującego i powierzchniowego
- stymulacja poznawcza
- ćwiczenia w zakresie świadomości ciała
- stymulacja rozwoju mowy
- ćwiczenia grafomotoryczne
- biblioterapia
- muzykoterapia
- arteterapia
- zabawy relaksacyjnoodprężające
- malowanie 10 palcami
- kinezjologia edukacyjna
- Ruch Rozwijający w. Sherbourne
- metoda Dobrego Startu
Etapy pracy:
- przeprowadzenie diagnozy psychologicznej
- kwalifikacja dziecka do grupy terapeutycznej
- realizowanie programu terapii indywidualnej
- przeprowadzanie wywiadu klinicznego z rodzicami
- opracowanie opinii psychologicznej na temat stopnia niepełnosprawności i potencjalnych możliwości dziecka
- omówienie wyników badań i terapii z rodzicami i innymi terapeutami
- ewaluacja programu

Założenia współpracy z rodzicami
Nawiązując współpracę z rodzicami (prawnymi opiekunami) zmierzamy do ujednolicenia oddziaływań rehabilitacyjno-wychowawczych domu i placówki w celu ułatwienia dziecku pokonywania trudności spowodowanych niepełnosprawnością i umożliwienia mu osiągnięcia dostępnego poziomu rozwoju.
Działania te zmierzają do:
- uzyskiwania przez dziecko od rodziców informacji o upodobaniach oraz preferowanych przez dziecko formach aktywności
- dostarczania rodzicom niezbędnej wiedzy oraz uwrażliwienie ich na potrzeby i możliwości dziecka
- informowania rodziców o stosowanych metodach pracy oraz podejmowanych działaniach rehabilitacyjnych, wychowawczych, terapeutycznych, rewalidacyjnych i opiekuńczych względem dziecka
- informowania na bieżąco o przebiegu rozwoju dziecka, jego osiągnięciach, podejmowanych próbach, trudnościach i niepowodzeniach
- wspólnego ustalania z rodzicami kierunku i zakresu zadań realizowanych w Ośrodku i domu
- wspierania rodziców i poszczególnych członków rodziny w sytuacjach kryzysowych.

PROGRAM PRACY OŚRODKA REHABILITACYJNO-EDUKACYJNO-WYCHOWAWCZEGO W KIELCACH UL. CHĘCIŃSKA 23

Dodaj komentarzAnuluj odpowiedź